Gunningscriteria opstellen die werken: 8 regels
Door Jenny Schasfoort - van Diessen · · Laatst gecontroleerd: 9 juli 2026
Direct antwoord
Goede gunningscriteria zijn onderscheidend, meetbaar, relevant voor de opdracht en vooraf gewogen. Elk criterium moet daadwerkelijk verschil kunnen maken tussen aanbieders, met een scoreschaal waarvan elke trede is beschreven. Criteria die iedereen maximaal scoort, zijn geen criteria maar eisen.
Eerlijk: dit goed doen kost tijd
Offertes controleren en vergelijken is secuur werk. Wilt u binnen enkele minuten duidelijkheid? Laat ze onafhankelijk analyseren op prijs, verborgen kosten, risico’s en betrouwbaarheid.
Offerte laten controleren Offertes vergelijkenIn het kort
- Voor wie? Aanbesteders, inkopers en beoordelingscommissies.
- Kern: een criterium dat niemand onderscheidt, hoort bij de eisen — niet bij de gunning.
- Grootste fout? Kwaliteit als één ongedefinieerd criterium van 40%.
- Tip: test uw criteria op twee fictieve aanbiedingen vóór publicatie.
De 8 regels
Scheid eisen van gunningscriteria
Een eis moet iedereen halen (knock-out). Een gunningscriterium onderscheidt. Wie eisen als criterium opneemt, deelt gratis punten uit aan iedereen.
Maak elk criterium meetbaar
Responstijd in uren, aantoonbare referentieprojecten, aantal gecertificeerde medewerkers. Hoe concreter, hoe minder discussie achteraf.
Beschrijf elke trede van de scoreschaal
Wat betekent een 3 en wat een 5? Zonder omschrijving scoort elke beoordelaar op eigen intuïtie, en is de optelsom niet te verdedigen.
Weeg vooraf en publiceer de weging
Aanbieders kunnen dan gericht investeren in wat u belangrijk vindt. En u kunt de gunning onderbouwen tegenover de partij die verliest.
Beperk het aantal criteria
Vijf goed uitgewerkte criteria zeggen meer dan vijftien vage. Elk extra criterium verdunt de weging van wat er werkelijk toe doet.
Toets criteria op onderscheidend vermogen
Loop uw criteria langs met twee fictieve aanbiedingen. Scoren ze allebei hetzelfde, dan meet het criterium niets.
Neem de totale kosten op, niet alleen de prijs
Eenmalige kosten, terugkerende kosten, indexering en exitkosten. Zie de totale kosten over de looptijd.
Leg vast hoe u met een abnormaal lage inschrijving omgaat
Een prijs die ver onder de rest ligt, is een risicosignaal. Beschrijf vooraf dat u om onderbouwing kunt vragen en wat er gebeurt als die uitblijft.
Kort samengevat
Eisen zijn geen criteria. Maak criteria meetbaar, beperkt in aantal en vooraf gewogen — en test ze op onderscheidend vermogen vóór publicatie.
Illustratie: een criterium dat niets meet
Illustratief voorbeeld
Stel: u weegt kwaliteit voor 40% en neemt daarin het criterium “de aanbieder beschikt over gekwalificeerd personeel” op. Alle vier de aanbieders beantwoorden dat bevestigend en scoren een 5. Het criterium telt voor 40% mee en verandert niets aan de uitkomst.
| Criterium | Weging | Score A | Score B | Onderscheidend? |
|---|---|---|---|---|
| Gekwalificeerd personeel | 40% | 5,0 | 5,0 | nee |
| Responstijd bij storing (uren) | 20% | 2,0 | 4,0 | ja |
| Prijs | 40% | 4,0 | 3,0 | ja |
| Eindscore | 4,00 | 4,00 |
Het zwaarst wegende criterium doet niets. Het onderscheid moet volledig komen uit de resterende 60%, en de uitslag eindigt op een gelijkspel. Was gekwalificeerd personeel als eis gesteld — met een knock-out voor wie er niet aan voldoet — dan had de 40% naar een criterium gekund dat wél verschil maakt.
De les: test elk criterium vóór publicatie op twee fictieve aanbiedingen. Scoren ze hetzelfde, dan is het geen gunningscriterium maar een eis.
De genoemde bedragen zijn voorbeeldbedragen om de rekenwijze te laten zien. Het zijn geen richtprijzen: wat gangbaar is, verschilt per project, regio en periode.
Uw offerte laten controleren of offertes vergelijken?
Wilt u een offerte laten controleren, meerdere offertes vergelijken of een offerte laten beoordelen op prijs, verborgen kosten, risico’s en betrouwbaarheid? Upload hem gratis en zie direct hoeveel aandachtspunten er zijn — u beslist daarna vrijblijvend of u de volledige analyse wilt.
Laat uw offerte controleren Offertes vergelijkenVeelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een eis en een gunningscriterium?
Een eis moet iedere aanbieder halen; wie er niet aan voldoet, valt af. Een gunningscriterium onderscheidt aanbieders onderling. Een eis als criterium opnemen deelt gratis punten uit aan iedereen.
Hoeveel gunningscriteria zijn verstandig?
Liever vijf goed uitgewerkte dan vijftien vage. Elk extra criterium verdunt de weging van wat er werkelijk toe doet, en vergroot de kans op onnavolgbare scores.
Hoe voorkom ik willekeur bij het scoren?
Door elke trede van de scoreschaal te beschrijven. Zonder omschrijving betekent een 4 voor elke beoordelaar iets anders, en is de optelsom niet te verdedigen.
Wat doe ik met een abnormaal lage inschrijving?
Leg vooraf vast dat u om een onderbouwing kunt vragen en wat er gebeurt als die uitblijft. Een prijs die ver onder de rest ligt, duidt vaak op een andere scope of op een risico dat u later betaalt.
Meer weten over de basis? Lees hoe u een offerte controleren aanpakt, waar u op let bij offertes vergelijken, en hoe u een offerte beoordelen kunt op prijs, kwaliteit en betrouwbaarheid.
, hoe eerlijker en transparanter de markt wordt. Samen zorgen we voor gezonde sectoren, concurrerende branches en een hogere kwaliteit in de gehele markt.
